\documentstyle{article}



\begin{document}
\begin{center}
Refleksje na temat rozwoju informatyki na Uniwersytecie Miko�aja Kopernika.
\end{center}

\section{Historia}

Min��o ponad 5 lat od kiedy zaanga�owa�em si� w tworzenie informatyki na
UMK.  Zim� 1988 roku z inicjatywy �wczesnych w�adz rektorskich odby�o
si� szereg spotka� dyskusyjnych po�wi�conych mo�liwo�ci utworzenia na
UMK kierunku studi�w informatycznych.  Grupa doradcza Dziekana
Mat--Fiz--Chem, sk�adaj�ca si� z pracownik�w tego Wydzia�u oraz
przedstawicieli O�rodka Obliczeniowego przeanalizowa�a mo�liwo�ci UMK w
tym zakresie i dosz�a do wniosku, �e istnieje mo�liwo�� przekszta�cenia
specjalno�ci ,,Metody numeryczne i programowanie", prowadzonej przez
Instytut Matematyki, w specjalno�� ,,Informatyka", zak�adaj�c pomoc
pozosta�ych jednostek Wydzia�u i pracownik�w O�rodka Obliczeniowego w
prowadzeniu zaj�� dydaktycznych.  Ustalono, �e d��enie w kierunku
powo�ania kierunku studi�w informatycznych przebiega� b�dzie dwutorowo.

Z jednej strony Instytut Matematyki podj�� prace przygotowawcze i
rozpocz�� nab�r na specjalno�� ,,Informatyka" w roku akademickim
1989/1990.  Z drugiej strony Instytut Fizyki wysun�� wniosek o powo�anie
na Wydziale Mat--Fiz--Chem Zak�adu Informatyki Stosowanej.  Zgodnie z
planami Zak�ad Informatyki Stosowanej (ZIS), powo�any w listopadzie 1988
roku mia� przygotowywa� kadr� dla potrzeb przysz�ego Instytutu
Informatyki, zapocz�tkowa� badania naukowe, organizowa� baz� sprz�tow�,
zajmowa� si� dydaktyk� informatyki na fizyce oraz koordynowa� zaj�cia
informatyczne poza wydzia�em Mat--Fiz--Chem.  Z Zak�adu Informatyki
Stosowanej powsta�a w maju 1991 roku Katedra Metod Komputerowych (KMK),
samodzielna jednostka Uniwersytetu Miko�aja Kopernika, maj�ca na celu
integracj� �rodowisk wykorzystuj�cych wyrafinowane metody komputerowe na
UMK.

Katedra rozwija�a si� powoli ze wzgl�du na trudno�ci etatowe w ubieg�ych
latach oraz zgod� poprzedniej ekipy rektorskiej na zatrudnianie
wyk�adowc�w informatyki poza ZIS a potem KMK, obci��anie cz��ci�
obowi�zk�w dydaktycznych pracownik�w O�rodka Obliczeniowego.  Na UMK
pracuje obecnie oko�o 10 os�b zatrudnionych na stanowisku wyk�adowc�w
informatyki.  Protestowali�my przeciwko takiej polityce Uczelni: z
natury rzeczy osoby te nie prowadz� bada� naukowych i w ten spos�b
hamuj� realizacj� plan�w rozwoju informatyki.  Z drugiej strony w
ostatnich latach wielu doktorant�w i wsp��pracownik�w KMK odesz�o do
pracy w szybko rozwijaj�cym si� sektorze prywatnym, zajmuj�c si� np.
sprzeda�� baz danych, programowaniem, sk�adem komputerowym i DTP,
serwisem i sprzeda�� sprz�tu komputerowego, jedna osoba na d�u�szy okres
wyjecha�a za granic�, jedna osoba przesz�a na etat techniczny w
mikroelektronice.  Spotka�em si� nawet z opini�, �e nikt, kto co� w tej
dziedzinie umie, nie zostanie d�u�ej na Uczelni ze wzgl�du na atrakcyjne
miejsca pracy w sektorze prywatnym.

Niestety, podobne obserwacje poczyni� mo�na r�wnie� w odniesieniu do
student�w.  Magistranci wybieraj� tematy �atwiejsze i trudno im znale��
motywacj� do pracy nawet je�li sp�dzaj� semestr za granic�.  Na
og�oszenie o oferowanym stypendium doktoranckim w Cambridge zg�osi�a si�
jedna osoba, tylko zreszt� po to, by stwierdzi�, i� tematyka zapewne nie
b�dzie jej odpowiada�.  Gdzie te czasy, gdy praca naukowa postrzegana
by�a jako drroga do kariery i kontakt�w ze �wiatem...

Rozpocz�cie nowych projekt�w zabra�o mi bardzo du�o czasu, a na skutek
wspomnianej sytuacji kadrowej wi�kszo�� tych projekt�w pozosta�a w
zawieszeniu.  Zaj�ty organizacj� KMK odrzuci�em cztery zaproszenia na
d�u�szy pobyt w Ameryce P��nocnej.  Zainwestowa�em ogromnie du�o czasu w
nauczenie si� zupe�nie nowych rzeczy, dalekich od dziedziny, w kt�rej
robi�em doktorat i habilitacj�.  S�ysza�em o paru osobach, kt�re
zmieni�y swoj� specjalno�� w obr�bie dziedziny, w kt�rej pracowa�y, nie
s�ysza�em jednak o nikim, kto po habilitacji zmieni� dyscyplin� naukow�.
Praca w dziedzinie kt�ra jeszcze w Polsce nie istnieje, w kt�rej nie
mo�na znale�� kompetentnych recenzent�w do oceny projekt�w, to ci��ki
kawa�ek chleba. \\

\section{Sytuacja obecna}

Katedra sk�ada si� obecnie z 4 pracownik�w naukowych (2 profesor�w i 2
asystent�w) oraz 2 wyk�adowc�w, ma r�wnie� 2 doktorant�w na Studiach
Doktoranckich Fizyki i Chemii, oraz kilku wsp��pracownik�w spoza naszego
Wydzia�u.  Nie mamy sekretarki.  Prowadzenie samodzielnej jednostki na
uczelni oznacza powa�ne obci��enie prac� administracyjn�: liczba
sprawozda�, kt�re trzeba napisa�, poda� o �rodki na dzia�alno��
instytucji, poszukiwanie �r�de� finansowania (kilkana�cie poda�
rocznie), papier�w, na kt�re nale�y pilnie odpowiedzie� (najcz��ciej w
okresie wakacyjnym), wszystko to, co w wi�kszej instytucji rozk�ada si�
na kilkuosobow� dyrekcj� spad�o w znacznej mierze na kierownika nie
pozostawiaj�c wiele czasu na inne zajecia.  Koordynacja du�ego programu
europejskiego to koszmar, kt�rego nikomu nie �ycz�.

Prowadzimy badania interdyscyplinarne nad zastosowaniami metod
komputerowych w r��nych ga��ziach nauki.  Badania takie napotykaj� na
liczne przeszkody i brak zrozumienia ze strony finansuj�cych instytucji.
W pierwszym roku istnienia Katedry KBN uzna�, �e jest to jednostka godna
jedynie likwidacji, przyznaj�c nam kategori� ,,D".  Nasze propozycje
bada� zosta�y ocenione przez komisj� matematyki, zapewne na zasadzie:
komputery to informatyka, a informatyka to czyli matematyka.  Po prawie
roku zabieg�w, by otrzyma� jakiekolwiek wyja�nienie przyczyn takiej
oceny, dowiedzia�em si� od wysoko postawionej urz�dniczki KBN, �e je�li
poczytam ich przepisy to na pewno co� tam uzasadniaj�cego ich decyzj�
znajd�.  W ko�cu uda�o si� jednak doprowadzi� do powo�ania
interdyscyplinarnej komisji i przeskoczyli�my z kategorii D do A --
wypadek bez precedensu w kr�tkiej historii Komitetu.  Mimo tego sukcesu
nikomu nie �ycz� prowadzenia prac interdyscyplinarnych, chyba �e robi to
w Anglii lub USA.  Nie bardzo wiadomo, kto ma je finasowa�, nie bardzo
wiadomo, co zrobi� z lud�mi, kt�rych dorobek naukowy trudny jest do
zakwalifikowania do dobrze okre�lonej dziedziny, z czego maj� robi�
stopnie naukowe.

\section {Informatyka czy nauki komputerowe?}

Jednym z g��wnych cel�w KMK jest stworzenie programu studi�w w zakresie
zastosowa� metod komputerowych w r��nych ga��ziach nauki.  Chocia�
dyskutowali�my te plany wielokrotnie na spotkaniach Komisji d/s Rozwoju
Studi�w Informatycznych nie zbli�yli�my si� do ich realizacji.  Jako
jedno z zagro�e� dalszego rozwoju informatyki na UMK wskazywali�my ju�
kilka lat temu utrwalenie si� obecnej sytuacji, w kt�rej studia
informatyki s� w istocie studiami matematyki o mocno teoretycznym
zabarwieniu.  Dla matematyk�w informatyka to ga��� matematyki zajmuj�ca
si� teori� oblicze�, badaniem mo�liwo�ci uk�ad�w licz�cych, a wi�c czym�
zupe�nie odmiennym ni� u�ywanie komputer�w do modelowania przyrody.
Dlatego wol� nazw� ,,nauki komputerowe" (w j�zyku angielskim najcz��ciej
u�ywa si� ,,computational sciences", czyli nauki obliczeniowe, ale nie
brzmi to zbyt dobrze) na okre�lenie tych wszystkich dziedzin nauki,
kt�re istniej� tylko dzi�ki mo�liwo�ciom wykonywania oblicze� na wielk�
skal�.

Niestety, nie wida� ch�tnych do podj�cia dyskusji na temat przysz�o�ci
informatyki.  Wydaje si�, �e brak jest r�wnie� zrozumienia potrzeby
rozwoju w kierunku zastosowa�.  Europa jest znacznie op��niona w
stosunku do Stan�w Zjednoczonych zar�wno w rozwoju technologii
komputerowych jak i w rozwoju oprogramowania.  Rozw�j zastosowa�
oblicze� komputerowych na wielk� skal� (high performance computing)
znalaz� si� w centrum zainteresowania Kongresu USA.  Na ten cel po�wi�ca
si� rocznie miliard dolar�w a cz��� z tych pieni�dzy przeznaczona jest
na przygotowanie i wprowadzanie nowych program�w edukacyjnych.  W lutym
1994 odby�a si� w Albuquerque (Nowy Meksyk), pierwsza konferencja,
finansowana przez Departament Energii, po�wi�cona programom edukacyjnym
dotycz�cym zastosowa� metod komputerowych w obliczeniach na wielk�
skal�.  Programy takie formu�uje si� ju� na poziomie szk�� �rednich.  Na
razie jedynie najlepsze uniwersytety, takie jak Stanford, maj� dobrze
dzia�aj�ce programy, ale wiele mniej znanych uczelni jest na etapie
zatwierdzania swoich program�w przez w�adze stanowe (jest to bardzo
d�ugotrwa�y proces, podobnie jak u nas zatwierdzanie program�w przez
MEN).  Nasze propozycje spotka�y si� z du�ym zainteresowaniem (by�em
jedyn� osob� zaproszon� przez organizator�w spoza USA).

Ka�da nowa dziedzina rodzi si� w b�lach i znajduje wielu oponent�w.
R�wnie� w USA nie brakuje konserwatywnie my�l�cych naukowc�w, jednak�e
sytuacja jest tam zdecydowanie lepsza ni� u nas.  Dlaczego w Polsce nie
prowadzi si� bada� nad sztuczn� inteligencj� lub prawie nie istnieje
lingwistyka komputerowa?  Wydaje mi si�, i� g��wn� przyczyn� jest
konserwatyzm, kt�rego nie zmieni nawet fakt, �e post�p w tych
dziedzinach �atwo dostrzec patrz�c na miliardy dolar�w wydawanych na
specjalistyczne oprogramowanie.  Pr�dzej czy p��niej kupimy je
oczywi�cie od firm ameryka�skich; raczej p��niej, bo zrobienie systemu
do analizy gramatycznej dla j�zyka polskiego, zw�aszcza bez uprzednich
bada� podstawowych, musi troch� potrwa�.

Podsumuj� tu jeszcze raz argumenty wskazuj�ce na potrzeb� przygotowania
programu studi�w w zakresie zastosowa� metod komputerowych.

1) Czego nale�y uczy� na Uniwersytetach?  Czy tradycyjnych dzia��w
nauk, trzymaj�c si� sztywno u�wi�conych podzia��w mi�dzy nimi?
Zmuszamy student�w do uczenia si� zagadnie�, kt�re nigdy i do niczego
nie przydadz� si� ogromnej wi�kszo�ci z nich.  Jedynie nieliczni, nie
wi�cej ni� 5\%, zostaj� pracownikami naukowymi i tym udaje si� w
znacznej mierze skorzysta� z pe�nego program studi�w.  Czy naprawd�
przyszli nauczyciele lub pracownicy bankowi musz� otrzyma� gruntowne
wykszta�cenie uwzgl�dniaj�ce wiele bardzo teoretycznych przedmiot�w?
By� mo�e bardziej przydatne by�oby dla nich wykszta�cenie obejmuj�ce
szerszy zakres zagadnie� mniej specjalistycznych.

Rynek pracy dyktuje zapotrzebowanie na okre�lony typ studi�w.  Nauk�
programowania prowadzi obecnie w Polsce wiele technik�w oraz lice�w
informatycznych (np.  w Gdyni i w Krakowie, gdzie uczniowie maj� po 12
godzin lekcji z komputerem tygodniowo), a nawet niekt�re szko�y
podstawowe wprowadzi�y informatyk� w klasach 7-ych i 8-ych.  Jest wiele
Instytut�w Informatyki zajmuj�cych si� wy��cznie zagadnieniami
teoretycznymi (z�o�ono�� obliczeniowa, teoria algorytm�w, j�zyk�w itp).
Wi�kszo�� wyk�adowc�w tych uczelni nie ma do�wiadczenia komputerowego,
gdy� nigdy nie napisali sami du�ego programu.  Klasyczne studia
informatyczne nie przygotowuj� do pracy informatyk�w o profilu
najbardziej odpowiednim do aktualnych wymaga� gospodarki, administracji
i r��nych dziedzin nauki.  Zapotrzebowanie na typowych informatyk�w
znaj�cych si� na programowaniu czy systemach operacyjnych spada, gdy�
coraz mniej korzysta si� z program�w w�asnych a coraz cz��ciej z
gotowych.  Nietrudno przewidzie�, �e tendencja ta b�dzie si� utrzymywa�.

2) Dzi�ki komputerom o wielkiej mocy obliczeniowej powsta�y ca�e ga��zie
nauki: teoria system�w z�o�onych (chaos, automaty kom�rkowe, fraktale),
sieci neuropodobnych, symulacje w fizyce, chemii, ekonomii, biologii czy
bardziej wyspecjalizowanych dziedzinach jak biocybernetyka.  Dziedzin
tych nie rozwin�li bynajmniej informatycy lecz przedstawiciele r��nych
ga��zi nauk przyrodniczych (np.  rozw�j system�w algebry symbolicznej i
automat�w kom�rkowych jest w wi�kszo�ci zas�ug� fizyk�w).  O�rodki
superkomputerowe, b�d�ce cz�sto silnymi o�rodkami naukowymi,
zatrudniaj�ce specjalist�w od symulacji komputerowych powstaj� w USA i w
Europie jak grzyby po deszczu.  R�wnie� w Polsce mamy ju� 3 o�rodki
superkomputerowe (Warszawa, Krak�w, Pozna�) wyposa�one w
najnowocze�niejszy sprz�t.  Wsp�lny j�zyk, zwi�zany z technikami
oblicze� i oprogramowaniem, znajduj� przedstawiciele bardzo r��nych
kierunk�w badawczych.

3) Sprz�t komputerowy o wielkiej wydajno�ci obliczeniowej szybko
tanieje, wprowadza si� nowe, z�o�one architektury i wcale nie�atwo jest
go dobrze wykorzysta�.  Prawie w ka�dej dziedzinie nast�puje zwrot w
kierunku metod ilo�ciowych i modeli komputerowych.  Administracja
pa�stwowa tworzy mapy cyfrowe podleg�ych sobie teren�w, przetwarzaj�c
informacj� zawart� w tych mapach przy wykorzystaniu wyrafinowanych
algortym�w.  Tworzy si� modele komputerowe zmierzaj�ce do przewidywania
zmian, kt�re zachodz� w �rodowisku na skutek dzia�ania cz�owieka,
monitoruj�ce ska�enia chemiczne, zmiany w ruchu miejskim.  Dobrze
wykszta�cona osoba z punktu widzenia takich zastosowa� powinna zna� si�
na systemach informacji geograficznej, podstawach chemii, rozumie�
zasady prawne i ekonomiczne, na kt�rych opiera si� praca administracji.
Meteorologia jest u nas tradycyjnie cz��ci� studi�w geografii, podczas
gdy wymaga wyrafinowanych metod komputerowych, zaj�� z analizy
numerycznej, fizyki atmosfery i przetwarzania r�wnoleg�ego.  W zwi�zku z
projektem mapowania ludzkiego genomu oceniono, �e w USA ju� teraz
potrzeba ponad 5000 biolog�w komputerowych rocznie.  Musz� oni zna�
j�zyk biochemii i genetyki oraz mie� dobre przygotowanie matematyczne i
informatyczne.  Nikt nie kszta�ci specjalist�w w tej dziedzinie.  Ilu
student�w jest zdolna do uko�czenia trzech kierunk�w studi�w?  Studenci
trac� kilka lat �ycia by przebrn�� (bo przecie� nie nauczy� si�) przez
wyk�ady do niczego im p��niej nie przydatne i nast�pnych kilka lat by
nauczy� si� niezb�dnych w pracy umiej�tno�ci.

4) Co stracimy usuwaj�c cz��� przedmiot�w specjalistycznych i
skracaj�c inne tak, by student zyska� pewne poj�cie o ca�ej dziedzinie
bez znajomo�ci szczeg���w?  Jest to niezb�dny krok po to, by pozwoli� mu
studiowa� zagadnienia nale��ce formalnie do innych kierunk�w studi�w.  W
praktyce nauka zaczyna si� po studiach i wi�kszo�� wiadomo�ci
przydatnych w pracy zawodowej nabywamy sami.  Studia maj� stanowi�
szerok� podstaw� rozumienia �wiata, ukaza� mo�liwo�ci nauki w
rozwi�zywaniu problem�w, utrwali� pewien spos�b samodzielnego my�lenia.
Istniej�ce w Polsce programy studi�w usi�uj� wt�oczy� w umys�y student�w
mn�stwo szczeg���w, kt�rych po roku i tak nikt nie pami�ta.  Wyj�tkiem
s� tu mi�dzywydzia�owe studia przyrodnicze na UW i szko�a wy�sza nauk
�cis�ych prowadzona przez PAN.  Bardzo du�e mo�liwo�ci stwarza system
studi�w w Wielkiej Brytanii: chocia� studia trwaja tylko trzy lata
absolwenci mog� je uko�czy� dobieraj�c sobie zagadnienia z bardzo
r��nych dziedzin nauki.

5) Naszym celem strategicznym powinno by� powo�anie Centrum Nauk
Komputerowych (CNK), w kt�rym Informatyka b�dzie tylko jedn� z
dyscyplin, oraz utworzenie kierunku studi�w w zakresie informatyki
stosowanej w r��nych ga��ziach nauki, techniki i gospodarki.  Powo�anie
takiego Centrum jest warunkiem koniecznym otrzymania grantu na zakup
sprz�tu pozwalaj�cego na obliczenia na du�� skal�.  Sprz�t taki powinien
by� wsp�lny dla ca�ego �rodowiska naszego Uniwersytetu.  Sytuacja, w
kt�rej pojawiaj� si� projekty indywidualnych grup badawczych o zakup
sprz�tu za setki tysi�cy dolar�w, sprz�tu, kt�ry nie b�dzie w pe�ni
wykorzystany nie wydaje mi si� zdrowa.

Zadaniem Centrum by�aby koordynacja bada� naukowych, wymagaj�cych du�ych
mocy obliczeniowych, oraz wsp��praca przy organizacji zaj��
dydaktycznych, w kt�rych metody komputerowe pe�ni� istotn� rol�.
Problem kadry naukowej Centrum mo�emy w znacznej mierze rozwi�za�
zapraszaj�c do prowadzenia wyk�ad�w dla student�w CNK specjalist�w w
zakresie zastosowa� komputer�w w wybranych dziedzinach, pracuj�cych ju�
w r��nych jednostkach UMK.  Taka kadra specjalist�w ju� na uczelni
istnieje.  W ramach programu ,,Komputerowo wspomagana edukacja"
finansowanego przez biuro TEMPUS w latach 1992-95 nawi�zali�my z
wi�kszo�ci� z nich kontakty.  W ramach tego programu popieramy rozw�j
zaawansowanych metod komputerowych we wszystkich dziedzinach nauki
reprezentowanych na naszej uczelni.  Tworzymy r�wnie� szereg
zaawansowanych laboratori�w komputerowych, opartych na stacjach
roboczych (w Katedrze Metod Komputerowych, Instytucie Chemii a w
przysz�ym roku na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi) i rozwijamy
istniej�ce laboratoria komputerowe (w biologii, fizyce, matematyce,
pedagogice).

W pierwszych dw�ch latach z mo�liwo�ci doszkolenia si� w dziedzinie
zaawansowanych metod komputerowych skorzystali pracownicy i studenci
biologii, chemii, ekonomii, geografii, fizyki, mikroelektroniki,
pedagogiki, oraz o�rodka obliczeniowego.  Do udzia�u w naszym programie
zapraszali�my wielokrotnie pracownik�w Instytutu Matematyki i
zach�cali�my student�w sekcji ,,Informatyka", niestety dotychczas bez
skutku.  Sformu�owali�my r�wnie� kilkana�cie projekt�w prac
magisterskich w zakresie informatyki stosowanej i przedstawili�my je
kilkukrotnie studentom.  Opracowali�my szereg nowych wyk�ad�w o
charakterze informatycznym, takich jak metody sztucznej inteligencji czy
modelowanie sieci neuronalnych.  Z�o�yli�my propozycj� prowadzenia zaj��
z C++, podstawowego j�zyka wsp��czesnej informatyki -- niestety, nie
znalaz�o si� czasu na nauczanie go informatyk�w i jest obecnie wyk�adany
g��wnie studentom mikroelektroniki.  Od kilku lat opracowujemy r�wnie�
spis zaj�� o charakterze informatycznym prowadzonych na naszym
Uniwersytecie przez pracownik�w KMK i innych instytucji i przekazujemy
go wszystkim jednostkom UMK.

�adna z tych propozycji nie znalaz�a odd�wi�ku w Instytucie Matematyki,
nigdy te� nie byli�my zapraszani do dyskusji nad kszta�tem programu
studi�w informatycznych a nieliczni studenci informatyki, z kt�rymi
mieli�my okazj� rozmawia�, nic nie wiedzieli o naszych propozycjach.

\section{Plany rozwoju studi�w informatycznych}

Plany tworzenia studi�w w zakresie zastosowa� informatyki realizowa�
mo�na na dwa sposoby.  Pierwszy z nich polega na umo�liwieniu
studentom obecnej sekcji ,,Informatyka" specjalizacji w zakresie
zastosowa� metod informatycznych w r��nych dziedzinach nauki.
Sprzyja temu nowy, dwuetapowy tok studi�w.  Zapotrzebowanie na takich
magistrant�w zg�aszaj� biolodzy, chemicy, fizycy, geografowie a nawet
humani�ci.  Realizacja takiego programu wymaga�aby stworzenia opr�cz
sekcji informatyki teoretycznej tak�e sekcji stosowanej, oraz uznania prac
w zakresie zastosowa� metod komputerowych za prace z zastosowa�
matematyki.  Prace takie powinny odbywa� si� pod opiek� zar�wno
pracownik�w IM jak i instytucji, w kt�rych by�yby wykonywane.  Program
studi�w sk�ada�by si� wi�c z:

Cz��ci teoretycznej -- podstaw matematycznych, podstaw informatyki,
teorii algorytm�w, teorii informacji i teorii sterowania.

Cz��ci praktycznej -- j�zyki, systemy, sieci, techniki programowania.

Cz��ci stosowanej -- komputery w zagadnieniach matematyki stosowanej
(uk�ady dynamiczne, teorii chaosu, fraktali, automat�w kom�rkowych);
informatyki praktycznej (sztuczna inteligencja, sieci neuropodobne,
grafika komputerowa i CAD, analiza obrazu); fizyki komputerowej
(symulacje, obliczenia w�asno�ci atom�w i cz�steczek); mikroelektroniki
(symulacje p��przewodnik�w i projektowanie obwod�w scalonych); chemii
komputerowej (symulacje z�o�onych reakcji, chemia kwantowa); lingwistyce
komputerowej (analiza gramatyczna), ekonometrii (modelowanie zjawisk
ekonomicznych, gry kierownicze, zagadnienia optymalizacji); biologii
(ekologii, biologii molekularnej i genetyce); w naukach pedagogicznych
(komputerowe wspomaganie edukacji), psychologii (komputerowa analiza
test�w osobowo�ciowych) oraz w naukach humanistycznych i prawniczych
(bazy danych, nauki o informacji).

Studenci tak rozumianej sekcji ,,informatyka stosowana" po trzech
latach studi�w specjalizowaliby si� w zastosowaniach informatyki w
wybranej ga��zi wiedzy, ucz�c si� na dw�ch ostatnich latach np.
biologii czy chemii w stopniu wystarczaj�cym do zrozumienia problem�w,
kt�re mog� by� w tych dziedzinach rozwi�zywane metodami komputerowymi.
Taki program studi�w mieszanych, unikalnych w skali kraju cho�
spotykanych w Europie i w USA, mo�e sta� si� du�ym atutem naszej
uczelni.  Wydaje si� nam, �e uznawanie prac magisterskich tego rodzaju
za prace w zakresie zastosowa� matematyki jest realistyczne i nie
odbiega od standard�w europejskich w tym zakresie.\\

\section{Mo�liwo�ci tworzenia specjalizacji komputerowych}

Drugi spos�b dzia�ania, do kt�rego coraz bardziej si� przychylamy,
polega na tworzeniu nowych kierunk�w studi�w oraz specjalizacji
komputerowych na ju� istniej�cych kierunkach.  W chwili obecnej mamy
jedynie specjalizacj� ,,fizyka komputerowa", prowadzon� przez nasz�
Katedr�.  Liczymy na powstanie specjalizacji ,,chemia komputerowa" na
wydziale chemii ju� w przysz�ym roku akademickim.  Specjalizacja
,,komputery w pedagogice" powsta�a na wydziale humanistycznym.
Zainteresowanie tworzeniem specjalizacji komputerowych wyrazili r�wnie�
geografowie (meteorologia, kartografia, systemy informacji
geograficznej) oraz biolodzy.  Stworzenie takiej specjalizacji powinno
by� r�wnie� mo�liwe na Wydziale Nauk Ekonomicznych.  Je�li chodzi o nowe
kierunki studi�w to mo�liwa jest ,,Informatyka Medyczna", chocia�
w�a�ciwsz� nazw� m�g�oby by� ,,Metody Komputerowe w Medycynie".

Katedra Metod Komputerowych jest gotowa aktywnie uczestniczy� w
przygotowywaniu student�w specjalno�ci komputerowych w ramach r��nych
kierunk�w studi�w.

\section{Konkretne dzia�ania}

Podj�cie konkretnych dzia�a� wymaga jasnego sprecyzowania cel�w i
priorytet�w dalszego rozwoju.  Nie mamy w�tpliwo�ci, �e niezale�nie od
postawy obecnego Wydzia�u Matematyki i Informatyki na UMK powstawa� b�d�
specjalizacje komputerowe.  Osoby prowadz�ce zaj�cia w ramach takich
specjalizacji powinny utworzy� rad� ,,Centrum Nauk Komputerowych"
oferuj�c opiek� nad zindywidualizowanymi programami studi�w, podobnie
jak na studiach przyrodniczych UW.  Formu�a Centrum jest tu bardziej
wygodna ni� Instytutu, kt�rego nie uda nam si� powo�a� jeszcze przez
d�ugie lata ze wzgl�du na brak kadry.  Ostatnio przy wsp��pracy z
O�rodkiem Obliczeniowym z�o�yli�my w KBN propozycj� powo�ania takiego
Centrum wyposa�onego w sprz�t obliczeniowy wysokiej klasy.  Warto doda�,
�e w Warszawie powo�ano Centrum Modelowania Matematycznego i
Komputerowego, kt�re wyposa�one jest w superkomputer Cray.  Nasze
propozycje wyprzedza�y o dobre kilka lat propozycje warszawskie ale nie
wywo�a�y wi�kszego odd�wi�ku.

Celom informacyjnym s�u�y r�wnie� seminarium uczelniane ,,Komputery w
Nauce i Edukacji".  W ubieg�ym roku odby�o si� kilkana�cie seminari�w z
tego cyklu.  Wyg�aszane referaty mia� na celu u�wiadomienie mo�liwo�ci
stwarzanych przez komputery w r��nych ga��ziach nauki.

Powinni�my r�wnie� zbada� mo�liwo�ci prowadzenia studi�w
interdyscyplinarnych na wz�r studi�w przyrodniczych prowadzonych przez
Uniwersytet Warszawski.  Jest to zadanie dla Komisji d/s Zmian
Strukturalnych w Szkolnictwie Wy�szym.  Niestety, studenci zachowuj� si�
ca�kiem biernie i nie nale�y si� spodziewa�, by z�o�yli jakie�
propozycje, a bez zainteresowania ze strony student�w pracownicy nie
bardzo maj� motywacj�, by planowa� wi�ksze zmiany.  Mam nadziej�, �e
znajd� si� na naszej Uczelni osoby, kt�rym reforma studi�w le�y na
sercu.  \\

\ \\

W�odzis�aw Duch\hfill Toru�, 22 marca 1994\\
Katedra Metod Komputerowych\\
tel/fax 215-43

\end{document}
