dyskretne0
Cechy dyskretne i ciągłe

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Dyskretne/Ciągłe” w menu danego dokumentu.

Panel ten pozwala „zaznaczyć” cechy które mają być traktowane jako cechy ciągłe.


dokument0
Wygląd dokumentów

Wygląd dokumentu: W ponumerowanych wierszach mamy kolejne wektory(obiekty). W kolejnych kolumnach mamy cechy opisujące  nasze obiekty. Cechy dla różnych wektorów przyjmują różne wartości atrybutów.

Menu pokazane na rysunku poniżej można wyświetlić naciskając drugi przycisk myszy na danym dokumencie. Operacje wykonywane przy pomocy tego menu dotyczą tylko jednego, bieżącego dokumentu.

Opis pozycji menu:

-	pierwsza pozycja  pozwala włączyć/wyłączyć cechy traktowane jako ciągłe. Domyślnie wszystkie cechy są traktowane jako dyskretne.

-	kolejna wykonuje standaryzację .

-	następna wyszukuje i zamienia  atrybuty

-	określenie formatu pliku

-	ustalenie pozycji kolumny w której znajdują się klasy klasy, ustalenie symbolu który będzie traktowany jako wartość brakująca.

-	kilka prostych informacji o bieżących danych

-	odświeża zawartość okna

-	wyświetla panel opcji dokumentu.


format0
Format danych

Format danych specyfikuje nam jakim znakiem lub grupą znaków jest wyróżniony początek wektorów z danymi, co rozdziela kolejne składowe wektorów i co kończy wektory.

Format zapisywanego pliku można ustalić przy pomocy panelu:

Panel ten wywołuje się przez naciśnięcie drugiego przycisku myszy na dokumencie, którego format chcemy zmieniać:

Opcje dostępne w tym panelu:

Komentarz: linia poprzedzona wpisanym znakiem (grupą znaków) nie będzie czytana.

Znaki rozdzielające: znaki oddzielające poszczególne symbole, najczęściej wpisuje się tu spacje (nie widać ich w okienku edycyjnym), lub przecinki.

Początek i koniec wektora danych: znaki które wskazują początek i koniec wektora z danymi. Znaki takie trzeba stosować jeżeli w danym formacie nie ma końca linii.

Koniec linii: każdy wektor znajduje się w oddzielnej linii, po wyłączeniu tej opcji wszystkie wektory znajdują się w jednej linii.

Nagłówek pliku: ta opcja powoduje dodaniu na początku piku z danymi dodanie np.: 3 linii informacyjnych o charakterze danych

Etykiety: zaznaczenie tej opcji spowoduje dodanie do każdego wektora z danymi etykiety np.: wektor_1, wektor_2 itp.


informacje0
Informacje o danych

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Statystyka” w menu dokumentu

Na podstawie tego panelu możemy się dowiedzieć:

-Ile obiektów przypada na klasę

-Czy są atrybuty brakujące i ile ich jest jeżeli występują

-Wartość średnia i wariancja cechy dla aktualnie „podświetlonej” cechy, na rysunku dla cechy C2.

-Liczba atrybutów dla poszczególnych cech i klas.

Wykres znajdujący się w  dolnej części panelu przedstawia liczby wystąpień poszczególnych atrybutów we wszystkich klasach dla danej cechy.

UWAGA: Aby zmienić cechę wyświetlaną na  wykresie trzeba klikną dwukrotnie lewym przyciskiem myszy  na kolumnę interesujące nas kolumnę lub przy pomocy strzałek na klawiaturze przesunąć podświetlone pole na interesującą nas  cechę i wcisnąć Enter.

Przełączenie w menu opcje na pozycję „Wykres kołowy” wyświetli wykres prezentujący liczbę wystąpień poszczególnych atrybutów tylko jednej klasy.

UWAGA: Jeżeli dla danej cechy we wszystkich klasach każdy atrybut występuje tylko jeden raz można na tej podstawie wnioskować, że mamy do czynienia z cechą ciągłą, której specjalne traktowanie w poszczególnych transformacjach można włączyć wybierając pozycję „Dyskretne /Ciągłe” menu dokumentu.


klasa0
Klasa i wartość brakująca

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Klasa” w menu dokumentu

Panel ten umożliwia  określenie  kolumny w naszych danych w której znajduje się opis klas do których należą obiekty bazy danych.

W drugim okienku edycyjnym ustalamy jaki symbol będzie traktowany jako wartość brakująca.


kopiowanie0
Kopiowanie do schowka

Po naciśnięciu przycisku kopiowanie do schowka pokaże się panel:

Ustalamy czy chcemy kopiować wiersze czy kolumny, zmieniamy ewentualnie zakres i naciskamy przycisk „OK”. Zadany obszar zostanie skopiowany do schowka  i będzie dostępny dla innych programów np. Excel


nowe
Nowe dane

Po naciśnięciu „Nowe dane” wyświetlony zostanie panel:

Ustalamy kolejno:

-liczba obiektów(wektorów) w naszej bazie danych.

-iloma cechami będą opisane obiekty

-określamy liczbę (maksymalną) atrybutów  dla każdej cechy

-czy liczba atrybutów dla poszczególnych cech ma się zmieniać

Naciskamy przycisk „OK” lub wciskamy klawisz Enter


okno2
Ustawienie okienek: kaskada


okno0
Ustawienie okienek: jedno pod drugim


okno1
Ustawienie okienek obok siebie


opcje0
Opcje dokumentu

Po wybraniu pozycji menu dokumentu „Opcje dokumentu ” zostanie wyświetlony panel:

Panel umożliwia  zmianę priorytetu wykonywania operacji przez dokument, oraz włączenie trybu logowania wyników pośrednich niektórych operacji do plików. Ostatnia opcja służy wyłącznie do testów.


prosta0
Wykonanie transformacji pierwszego typu

Naciśnięcie przycisku powoduje w aktywnym dokumencie przypisanie symbolom liczb naturalnych zgodnie z regułami, które ustawiamy w panelu opcji:

Przykładowe dane wejściowe:

Cecha1	Cecha2
a	C
b	A
c	B

Wybranie pierwszej pozycji od góry będzie powodowało, że po napotkaniu symbolu a będzie wstawiane zamiast tego symbolu 0, zamiast b – 1, w miejsce c – 2 itd. Po wpisaniu w okienko edycyjne 5 i wykonaniu transformacji dla naszych przykładowych danych uzyskamy:

Cecha1	Cecha2
5	7
6	5
7	6

Druga pozycja powoduje nie zależne dla każdej cechy przypisanie symbolom kolejnych liczb naturalnych. Dla danych przykładowych uzyskamy

Cecha1	Cecha2
1	1
2	2
3	3

Kolejny sposób zamiany to przypisanie atrybutowi symbolicznemu liczby naturalnej, jednakowej dla wszystkich cech w których dany atrybut występuje. Przykład:

Cecha1	Cecha2
1	3
2	1
3	2

Przedostatni typ zamiany skonwertuje nasze dane do danych o charakterze binarnym. Typ zamiany do postaci binarnej działa niezależnie na pojedyncze cechy (kolumny) naszych danych.

Cecha1	Cecha2
1	0	0	1	0	0
0	1	0	0	1	0
0	0	1	0	0	1

Ostatni typ zamiany przypisuje atrybutom pseudolosowe losowe liczby rzeczywiste z przedziału [0,1]. Przypisanie danemu atrybutowi liczby jest jednakowe dla wszystkich kolumn. Dla naszych danych wejściowych tabela danych po transformacji będzie miała postać:

Cecha1	Cecha2
0,18	0,23
0,56	0,18
0,23	0,56

Aby wyświetlić panel opcji, należy wybrać w menu „Edycja” pozycję OpcjeTransformacji1


prosta1
Wykonanie transformacji drugiego typu

Naciśnięcie przycisku powoduje w aktywnym dokumencie przypisanie symbolom prawdopodobieństw zgodnie z regułami, które ustawiamy w panelu opcji:

Wektory prawdopodobieństw:

Pierwszy sposób:

Zamiast symbolu będziemy wstawiali wektor którego składowe będą prawdopodobieństwami warunkowymi określanymi na podstawie wzoru [image], indeks j przebiega po wszystkich klasach, N(x) jest liczbą wszystkich wystąpień atrybutu x dla danej cechy, [image] jest liczbą wystąpień atrybutu x w j-tej klasie.

Drugi sposób:

Zamiast symbolu będziemy wstawiali wektor o składowych: gdzie [image] jest liczbą wszystkich wystąpień j klasy, [image] tak jak powyżej jest liczbą wystąpień atrybutu x w j-tej klasie.

Pozostałe opcje są pozostawione wyłącznie do testów programu i nie należy ich zmieniać.


prosta2
Wykonanie transformacji PCA

Naciśnięcie przycisku powoduje wyświetlenie panelu opcji:

Liczba iteracji: Maksymalna liczba iteracji w procedurach wyznaczania wartości własnych i wektorów własnych.

Dokładność obliczeń: Osiągnięcie podanej dokładności przerywa obliczenia nie zależnie od numeru iteracji.

Ilość wyznaczanych wartości własnych: Liczba ta jest równa liczbie cech do której zostaną zredukowane dane po zastosowaniu procedury PCA.

Procedura ta polega na :

-	wyznaczamy macierz kowariancji dla naszego zbioru danych. Kolejne elementy tej macierzy oblicza się na podstawie wzoru: gdzie [image] i [image] są wartościami średnimi cech w kolejnych kolumnach, N jest liczbą wektorów w naszej bazie danych.

-	wyznaczamy wartości własne macierzy kowariancji, wybieramy n największych wartości własnych i wyznaczamy odpowiadające im wektory własne.

-	tworzymy kombinację liniową wyznaczonych wektorów własnych macierzy kowariancji z naszymi danymi wejściowymi. Taką samą kombinację liniową tworzymy dla zbioru testowego jeżeli dana baza danych go posiada. Uzyskujemy redukcję ilości cech do n w zbiorze treningowym i testowym.

Metody wyznaczania wartości własnych do kontroli dokładności metody potęgowej zastosowanej do wyznaczania wektorów własnych:

-	metoda QR

-	metoda Wielandta.

Mając macierz kowariancji w pierwszym kroku wyznaczane są na ile to możliwe wartości własne jej wartości własne przy pomocy wyżej wymienionych dwóch procedur do wyboru. W drugim kroku przy pomocy metody potęgowej wyznaczone kolejne wektory własne. Aby uzyskać stabilność metody, obliczone wcześniej wartości własne są używane do likwidowania składowych w kierunkach które uniemożliwiały by znalezienie wektora własnego innego niż odpowiadającego największej wartości własnej. Dokładna wartość własna obliczona w pierwszym kroku pomaga także stwierdzić kiedy przerwać proces iteracji.

Logowanie do pliku  pozwala zapisać do pliku wykonywane operacje, macierze kowariancji Hessenberga, wartości własne, wektory własne ipt.

Precyzja rachunków pozwala określić długość słowa maszynowego wykorzystywanego w obliczeniach.


schowek0
Schowek

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Pokaż schowek” w menu „Edycja”

Panel ten pokazuje zawartość schowka Windows (tekstową), widziana przez wszystkie programy uruchomione w systemie. Zawartość tą można edytować


standaryzacja0
Standaryzacja danych

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Standaryzacja” w menu dokumentu

Panel ten umożliwia wykonanie standaryzacji. Drugi typ standaryzacji tj. „Dziel przez średnią....” dzieli wartości atrybutów danej cechy prze średnią. Jeżeli wartość atrybutu jest większa od średniej+x*odchylenie standardowe atrybutowi zostanie  przypisana jedynka. Inny przypadek: wartość atrybutu jest mniejsza niż średnia-x*odchylenie standardowe, w tym przypadku atrybutowi zostanie przypisane zero.


Uruchomienie
Uruchomienie programu

Po uruchomieniu programu na ekranie powinien pokazać się panel główny programu:

Funkcje przycisków:

Aby szybko dowiedzieć jaką funkcję pełni dany przycisk wystarczy najechać wskaźnikiem myszy na dany przycisk. Po chwili na dolnej belce oraz pod wskaźnikiem myszy zostanie wyświetlona krótka informacja o funkcji danego przycisku Przykład informacji wyświetlanych na dolnej belce.

Dolna belka programu podczas jego pracy wyświetla informacje o aktualnie wykonywanych przez program operacjach

Poczynając od lewej strony kolejne funkcje przycisków to:

- „Nowe dane”  naciśnięcie przycisku spowoduje wyświetlenie panelu pozwalającego wylosować pseudo losowe dane.

- Przycisk „Otwarcie pliku” pozwala wczytać dane z pliku tekstowego.

Jeżeli mamy otwarty jakiś dokument  z danymi uzyskujemy wtedy dostęp do pozostałych przycisków.

- „Zapis danych”  zapisze nasze dane do pliku zgodnie z wyspecyfikowanym formatem

- Prosta  transformacja symboli

- Zastąpienie symboli  prawdopodobieństwami.

-Transformacja PCA

Kolejna grupa przycisków służy do edycji danych:

-Wytnij  usuwa z danych wiersze i kolumny

-Kopiuj  kopiuje dane wiersze lub kolumny do schowka

-Wklej  wkleja zawartość schowka.

Następna grupa przycisków jest pomocna gdy mamy otwartych kilka dokumentów z danymi:

Pierwszy przycisk ustawia okna jedno pod drugim  w pionie, kolejny wykonuje to samo ale w poziomie w poziome, ostatni tworzy kaskadę  okien poszczególnych dokumentów.


usuwanie0
Usuwanie wierszy i kolumn

Po naciśnięciu przycisku usuwanie danych pokaże się panel:

Ustalamy czy chcemy usuwać wiersze czy kolumny, zmieniamy ewentualnie zakres i naciskamy przycisk „OK”. Zadany obszar zostanie usunięty z danych.


wklejanie0
Wklejanie danych

Po naciśnięciu przycisku usuwanie danych pokaże się panel:

Po ustaleniu pozycji wklejania, oraz sposobu wklejania wciskamy OK.

Uwaga: Schowek  powinien zawierać jakieś dane, które można by wklejać.


szukanie0
Wyszukiwanie i zamiana

Aby wyświetlić ten panel należy wybrać pozycję „Wyszukaj/Zamień” w menu dokumentu

Panel ten umożliwia szukanie danego atrybutu. Wyszukiwanie odbywa się kolumnami.

Przełączenie opcji na „Zamianę” pozwala zastępować jedną wartość atrybutu inną.


Informacje
Podstawowe informacje o programie

Program ETBD (Edycja Tekstowych Baz Danych) ma w złożeniu służyć jako prosty edytor baz danych w postaci tekstowej (w postaci znaków ASCII). Program wymaga systemu operacyjnego Windows, procesora 586. Zalecane jest aby przy pracy z programem używać desktopu w rozdzielczości 1024*768*16.

Podstawowe opcje programu np.: ścieżka ostatnio otwieranego i zapisywanego pliku, opcje transformacji itp. są zapisywane w rejestrze systemu Windows. Położenie klucza programu ETBD w rejestrze zależy od typu systemu.

Do wygodnego poruszania się w programie wprowadzono klawisze skrótów, można się z nimi zapoznać otwierając menu programu i menu dokumentów . Ponadto klawisz Enter we wszystkich panelach równoważny jest z naciśnięciem przycisku „OK”, klawisz ESC zamyka bieżący dokument lub panel. W przypadku panelu oznacza anulowanie danej operacji.

Program umożliwia edycje danych tj. kopiowanie  , wklejanie  usuwanie  wierszy i kolumn a także edycję  zawartości pojedynczych komórek

Program wykonuje także trzy typy transformacji danych:

-	Prosta  transformacja symboli (przypisanie w pewien sposób symbolom kolejnych liczb całkowitych).

-	Transformacja symboli  przez przypisanie im odpowiednich prawdopodobieństw.

-	Transformacja PCA

Program umożliwia także wczytanie i zapis danych w dowolnym  formaciedowolnym formacie (prawie dowolnym)